• Newsletter

Αυτοσυνέντευη #2
(Σεπτέμβριος 2017)

  • Καλησπέρα. Καλωσήρθες! Εάν δεν κάνω λάθος ήσουν στη Γαλλία για αρκετούς μήνες και μόλις γύρισες. Αλήθεια, τι έκανες εκεί και πώς πέρασες;

  • Καλώς σας βρήκα! Ναι, ήμουν Παρίσι για 6 μήνες ως artist in residency στην Cité Internationale des Arts του Παρισιού. Με λίγα λόγια, βρισκόμουν εκεί για να δω και να μάθω καινούργια πράγματα, να πάρω μια απόσταση από το τελευταίο μου έργο, να το δουλέψω και να ξεκινήσω δειλά δειλά να δίνω σάρκα σε μια καινούργια ιδέα. Πέρασα πολύ ωραία, αν και μου έλειψε πολύ η θάλασσα και το φως!

  • Στην Αθήνα γύρισες πριν δύο χρόνια, αφού είχες ήδη ζήσει άλλα δύο χρόνια στη Γαλλία κάνοντας το μεταπτυχιακό σου πάνω στη χορογραφική έρευνα. Πώς πήρες την απόφαση να γυρίσεις πίσω;

  • Δεν ήταν εύκολη απόφαση. Γύρισα κυρίως λόγω ενστίκτου. Βέβαια τώρα που το καλοσκέφτομαι ... ίσως και λόγω του ότι δε μπορώ να αντέξω για πολύ τον «ιντελεκτουαλισμό» της τέχνης που συναντάει κανείς στη Γαλλία. Στα μάτια μου μοιάζουν όλα αποτέλεσμα έξυπνων ιδεών και μεγάλων σκέψεων, αλλά μικρών παθών. Υπάρχουν σπουδαίοι καλλιτέχνες, το Παρίσι είναι ξανά το κέντρο της τέχνης και περνούν όλοι από εδώ. Έχω μάθει και ζήσει πολλά στο Παρίσι, δεν το κρύβω και το αγαπώ πολύ. Απλώς στην Αθήνα αισθάνομαι ότι υπάρχει κάτι για το οποίο θέλω και με ενδιαφέρει να παλέψω. Ακόμη κι αν ξέρω ότι πιθανώς θα χάσω.

  • Γιατί να χάσεις; Το είπες με μεγάλη ευκολία, σαν να έχεις δεδομένη την ήττα.

  • Δεν είναι εύκολη η πραγματικότητα των ημερών μας και η καλλιτεχνική σκηνή έχει βγει πολύ λαβωμένη από την κρίση. Όχι μόνο στην Ελλάδα, παντού συναντάμε πλήγματα. Απλώς εδώ, λόγω έλλειψης υποδομών, ελάχιστων ευκαιριών, ελλειπούς εκπαίδευσης και φόβου τα προβλήματα είναι μεγαλύτερα.
    Την ήττα δεν την έχω ως δεδομένο, όχι. Επίσης, δεν την ανέφερα ως το ύψιστο κακό. Η ήττα σου χαρίζει δύναμη και τα δώρα της τα αντιλαμβάνεσαι με το πέρας του χρόνου. Ίσως το είπα γιατί βλέπω όλο και συχνότερα χορευτές/ χορογράφους να δουλεύουν για φεστιβάλ που τους πληρώνουν μετά από μήνες, να ξεκινούν κάθε χρόνο από το μηδέν, να μην έχουν αναγνωρισμένο πτυχίο, να μην έχουν ένσημα και να μετρούν τις σπασμένες φλέβες από την ορθοστασία στα καφέ και τα μπαρ που σερβίρουν. Είμαι μέρος αυτής της πραγματικότητας και είναι σκληρή.

  • Ξέρω ότι φέτος θα κάνεις κάποια μαθήματα και σεμινάρια. Υπάρχουν πολλές σχολές και studio χορού στην Αθήνα. Είναι ένα φαινόμενο που οφείλεται σε αυτό που ανέφερες παραπάνω; Δηλαδή στο ότι και οι χορευτές πρέπει να βρουν έναν τρόπο να κερδίσουν τα προς το ζειν;

  • Φυσικά και είναι ένας τρόπος. Για άλλους επικερδής, για άλλους όχι. Είναι όμορφο και σημαντικό να υπάρχουν πολλά στούντιο χορού και να βλέπεις νέους ανθρώπους να δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους στη διδασκαλία.

  • Θεωρείς πως όλο αυτό βοηθάει την χορευτική σκηνή;

  • Για να είμαι ειλικρινής, δε ξέρω. Έχω ανάμεικτα συναισθήματα! Θεωρώ πως όλοι έχουμε ευθύνη για τη χορευτική σκηνή της Ελλάδας. Τα μαθήματά μας, οι παραστάσεις που βλέπουμε, οι παραστάσεις που προωθούμε, οι συζητήσεις που κάνουμε και που κυρίως δεν κάνουμε, οι συνεργασίες μας, οι επαγγελματικές μας διεκδικήσεις... όλα αυτά κι άλλα πολλά διαμορφώνουν τη χορευτική σκηνή.
    Επειδή ρώτησες για τα μαθήματα, ναι, με προβληματίζει η υπερπροσφορά και η ποιότητα των μαθημάτων, αλλά όπως προείπα, έχουμε όλοι ευθύνη, καθηγητές και μαθητές. Αυτό που από τη δική μου πλευρά θεωρώ σημαντικό είναι η «φροντίδα» των μαθημάτων μας, του περιεχομένου τους και των μαθητών μας.

  • Εσύ τι είδους “φροντίδα” προσφέρεις στα μαθήματα και τους μαθητές σου;

  • Θα σου δώσω ένα παράδειγμα. Κάθε φορά που ετοιμάζω ένα μάθημα ή ένα σεμινάριο ρωτάω τον εαυτό μου τι έχω και τι θέλω να δώσω. Απαιτώ να έχω καθαρή πρόθεση και στόχο. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή ξεκινάει η φροντίδα. Καθαρίζω την πρόθεσή μου, τη βάζω σε λέξεις, ψάχνω για την τροφή της διαβάζοντας, βλέποντας, ακούγοντας, χορεύοντας και έπειτα ψάχνω για το νερό της σκεπτόμενη εκείνον που θα έρθει και θα δοκιμάσει να μάθει κάτι μέσω εμού. Όταν μιλάω για φροντίδα, εννοώ σεβασμό προς το μάθημα και τον άνθρωπο.

  • Τα μαθήματα τεχνικής σύγχρονου χορού πώς τα αντιμετωπίζεις;

  • Στα μαθήματα τεχνικής αναζητώ τρόπους να βοηθήσω τους μαθητές να ανασύρουν από μέσα τους τον «χορό» τους. Με ενδιαφέρει το μάθημα χορού να είναι ΧΟΡΟΥ. Ούτε γυμναστικών επιδείξεων, ούτε τρεξίματος. Με μια φορά ή δυο την εβδομάδα, δεν προλαβαίνω να γυμνάσω κάποιον ή να του χτίσω αντοχή. Δεν κάνω προετοιμασία για εξετάσεις. Σαφώς και υπάρχουν στοιχεία όλων των παραπάνω, δεν αποποιούμαι τη σωματικότητα του χορού, κάθε άλλο! Απλώς δίνω βάρος στο βίωμα, την απόλαυση και την ανακάλυψη του χορού μέσα από σωματική, ψυχική και πνευματική τριβή.

  • Η περιγραφή σου δίνει την αίσθηση ότι είναι ένα μάθημα για όλους.

  • Είναι!

  • Και το χορογραφικό εργαστήρι «Choreographic Challenge» τι είναι ακριβώς; Γιατί του έδωσες αυτό τον τίτλο;

  • (γέλια)! Λοιπόν, τι είναι ακριβώωως...δε ξέρω! Από την περυσινή εμπειρία που είχα κάνοντας το εργαστήρι αυτό, θα σου πω ότι είναι μια ευκαιρία να ανακαλύψει κανείς ποια είναι η προσωπική του, βαθύτερη σχέση με την τέχνη του χορού. Σαφώς και δουλεύουμε με εργαλεία, υλικά, φόρμες, δομή, σύνθεση κτλ. Με ενδιαφέρει οι συμμετέχοντες να φύγουν με εφόδια και γνώσεις.
    Ονομάζεται όμως πρόκληση και νομίζω ότι όντως είναι, γιατί οι συμμετέχοντες έρχονται αντιμέτωποι με το ειλικρινές ή όχι ενδιαφέρον τους για αυτή την τέχνη. Δε σου κρύβω ότι είναι ένα δύσκολο εργαστήριο, με την έννοια ότι απαιτεί εκγρήγορση και engagement.

  • Για ‘σένα αποτελεί πρόκληση αυτό το εργαστήρι?

  • Αν αποτελεί λέει!! Από τις μεγαλύτερες! Καλούμαι να εξετάσω εκ νέου τις σκέψεις μου, τις δράσεις μου, τη θέση μου απέναντι στη χορογραφική δημιουργία... Αποτελεί πρόσ/κληση απέναντι στην επιλογή μου να γυρίσω στην Ελλάδα, στον τρόπο που επιλέγω να επικοινωνώ όσα έμαθα, όσα έζησα, όσα χόρεψα. Είναι ένα σημαντικό κομμάτι της ζωής μου αυτό το εργαστήρι. Είναι ένα εύθραστο και πολύτιμο για ‘μένα εγχείρημα. Ουσιαστικά μέσα από αυτό εκθέτω την καλλιτεχνική μου ταυτότητα, τις γνώσεις μου, τις αδυναμίες μου, τις ελλείψεις μου, τη δύναμή μου, την αμφιβολία μου, την αγάπη μου...
    Θυμάμαι τον απολογισμό του περυσινού Ch. Challenge! Ήταν μια έντονη στιγμή. Ένιωσα ότι κάτι είχε συμβεί όλο αυτόν τον καιρό που περάσαμε μαζί, ότι φτάσαμε σε ένα ουσιαστικό μοίρασμα στιγμών κι εμπειριών. Εύχομαι να γίνει το ίδιο και φέτος.

  • Στο εργαστήρι υποδέχεσαι μόνο επαγγελματίες χορευτές;

  • Όχι όχι. Υποδέχομαι χορευτές, χορογράφους, ηθοποιούς, σκηνοθέτες, κολυμβητές, ξυλουργούς, γλύπτες, κηπουρούς, ζωγράφους, ποιητές, συνθέτες, μουσικούς ... Και τους περιμένω όλους αποφασισμένους. Η πρόκληση είναι πρόκληση και δε χωράει αμφιβολίες ή ατολμίες.

  • Δε φοβάσαι το διαφορετικό επίπεδο μαθητών;

  • Φοβάμαι την έλλειψη συνεργασίας. Αυτό μόνο. Ταυτόχρονα όμως ξέρω να την καλλιεργώ κι έτσι παίρνω θάρρος και αισθάνομαι σίγουρη για την απόφασή μου. Επίσης, είναι σημαντικό οι χορευτές να γνωρίσουν, να μιλήσουν και να δουλέψουν με ανθρώπους που παρακολουθούν την τέχνη τους, που τη βλέπουν από άλλη σκοπιά. Το προηγούμενο γκρουπ αποτελούνταν από εντελώς διαφορετικές προσωπικότητες. Η καθεμία όμως έβαζε το δικό της λιθαράκι στο σύνολο και όλοι μάθαιναν από όλους. Αυτό είναι το κέρδος. Οπότε, όχι! Δε φοβάμαι! Καθόλου δε φοβάμαι!

  • Ακούγεσαι πολύ ορεξάτη και γεμάτη διάθεση!

  • Είμαι και χαίρομαι πολύ που γυρνάω στα πάτρια εδάφη!

  • Ευχαριστώ πολύ για αυτή τη συνέντευξη! Χάρηκα που τα είπαμε για ακόμη μια φορά και περιμένω με αγωνία την επόμενη!

  • Κι εγώ ευχαριστώ! Εις το επανιδείν! Και καλή χρονιά να έχουμε!